Rối loạn ăn uống có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe tinh thần và thể chất nghiêm trọng, vì vậy các chuyên gia y tế theo dõi và giải quyết các biến chứng như các vấn đề về tim, suy dinh dưỡng hoặc mất cân bằng điện giải.
Rối loạn ăn uống (Eating Disorders) là một tình trạng sức khỏe tâm thần phức tạp, biểu hiện qua những bất thường dai dẳng trong hành vi ăn uống cùng những suy nghĩ và cảm xúc đi kèm. Vấn đề này không chỉ dừng lại ở chuyện thức ăn, mà thường bắt nguồn từ những giằng xé nội tâm, áp lực xã hội và các yếu tố sinh học.
Dưới đây là một số dạng rối loạn phổ biến thường gặp:
1. Chán ăn tâm thần (Anorexia Nervosa)
Người mắc chứng này thường mang nỗi ám ảnh sâu sắc về việc tăng cân và có cái nhìn méo mó về hình thể của bản thân. Điều này dẫn đến việc họ kiểm soát và hạn chế lượng thức ăn nạp vào cơ thể một cách cực đoan. Hậu quả là cân nặng có thể sụt giảm đến mức nguy hiểm, kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe.
2. Chứng cuồng ăn (Bulimia Nervosa)
Khác với chán ăn, người mắc Bulimia thường rơi vào một vòng luẩn quẩn: ăn vô độ một lượng lớn thực phẩm do mất kiểm soát, sau đó cố gắng "tống khứ" năng lượng nạp vào bằng cách nôn mửa hoặc tập thể dục quá sức.
3. Rối loạn ăn uống vô độ (Binge Eating Disorder)
Người mắc hội chứng này thường tiêu thụ một lượng lớn thức ăn trong thời gian ngắn nhưng không thực hiện các hành vi bù trừ (như nôn mửa). Sau mỗi cơn ăn, họ thường chìm trong cảm giác tội lỗi, xấu hổ và phải vật lộn khổ sở để kiểm soát cơn thèm ăn của mình.
4. Rối loạn thu nạp thực phẩm né tránh/hạn chế (ARFID)
Không giống các rối loạn kể trên, ARFID không xuất phát từ nỗi lo về vóc dáng. Tình trạng này liên quan đến sự thiếu hứng thú với việc ăn uống, hoặc né tránh một số loại thực phẩm nhất định do vấn đề về giác quan (mùi, vị, kết cấu) hay nỗi sợ về hậu quả tiêu cực (như sợ bị nghẹn, hóc).
Rối loạn ăn uống có thể "gõ cửa" bất kỳ ai, không phân biệt tuổi tác, giới tính hay hoàn cảnh sống. Tuy nhiên, sự can thiệp sớm cùng sự đồng hành từ chuyên gia, gia đình và bạn bè chính là chìa khóa quan trọng nhất trên hành trình phục hồi. Quá trình điều trị thường đòi hỏi sự phối hợp đa chiều, được cá nhân hóa cho từng trường hợp.
Một số phương pháp phổ biến bao gồm:
1. Trị liệu tâm lý:
• Liệu pháp Nhận thức Hành vi (CBT): Tập trung nhận diện và thay đổi các khuôn mẫu suy nghĩ, hành vi tiêu cực liên quan đến thức ăn, hình ảnh cơ thể và lòng tự trọng.
• Liệu pháp dựa trên gia đình (FBT): Đặc biệt hiệu quả với thanh thiếu niên, phương pháp này xem gia đình là nguồn lực chính để hỗ trợ người bệnh khôi phục thói quen ăn uống lành mạnh.
• Liệu pháp tương tác cá nhân (IPT): Giúp giải quyết các vấn đề trong các mối quan hệ xã hội – những yếu tố có thể là nguyên nhân hoặc hệ quả của rối loạn ăn uống.
2. Tư vấn dinh dưỡng:
Chuyên gia dinh dưỡng sẽ đồng hành cùng thân chủ để tìm hiểu về dinh dưỡng cân bằng, thiết lập lại mối quan hệ "hòa bình" với thực phẩm và lên kế hoạch bữa ăn phù hợp.
3. Điều trị bằng thuốc:
Trong một số trường hợp, thuốc có thể được kê đơn để hỗ trợ giải quyết các vấn đề sức khỏe tâm thần đi kèm như trầm cảm hoặc lo âu.
PHÒNG KHÁM CHUYÊN KHOA TƯ VẤN VÀ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ TÂM THẦN MERAK
Địa chỉ: Biệt thự B3, Coco Village, 14 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội.
Hotline: 096 171 5858 - 0243 823 6599
Website: https://merak.vn/
