Mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu, bức xúc vợ chồng, bất đồng giữa phụ huynh và con trẻ - Xung đột trong quan hệ gia đình hầu như không thể tránh khỏi.
Mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu, bức xúc vợ chồng, bất đồng giữa phụ huynh và con trẻ - Xung đột trong quan hệ gia đình hầu như không thể tránh khỏi.
Tuy nhiên, điều ta làm chủ được là cách ta xử lý xung đột đó. Chính điều này sẽ định đoạt chất lượng mối quan hệ mỗi người với gia đình mình.
Khả năng giao tiếp kém cùng với sự thiếu cảm thông và hiểu lầm có thể đẩy mỗi thành viên trong gia đình ra xa nhau hơn. Ngược lại, nếu ta thực hành giao tiếp lành mạnh, thì chính các xung đột lại trở thành dịp giúp các thành viên gia đình hiểu nhau và gắn bó bền chặt hơn.
Trong bài này, sử dụng các nghiên cứu tâm lý, Merak sẽ đưa ra cho bạn những lời khuyên để giao quyết xung
Giao tiếp lành mạnh là gì?
Giao tiếp lành mạnh việc trao đổi ý nghĩ và cảm xúc giữa con người với nhau một cách hiệu quả. Thành ngữ “người nói có người nghe” minh họa cho kiểu giao tiếp này. Trong một cuộc giao tiếp lành mạnh, ai cũng tham gia đóng góp và đều được lắng nghe thấu đáo, tôn trọng.
Tác dụng của giao tiếp lành mạnh
Giao tiếp lành mạnh là rất quan trọng để duy trì các mối quan hệ lâu dài. Những tác dụng có thể kể đến của
Một nghiên cứu chỉ ra rằng giao tiếp hiệu quả làm tăng sự hài lòng trong mối quan hệ cho các cặp vợ chồng. Sử dụng các phương pháp giao tiếp lành mạnh cũng giúp các thành viên trong gia đình vượt qua xung đột và tìm thấy điểm chung ngay cả khi bất đồng quan điểm. Đây là một mấu chốt giúp quan hệ gia đình bền chặt về lâu dài.
Cách thức tiến hành giao tiếp lành mạnh sẽ thay đổi tùy trường hợp. Với các vấn đề trong mối quan hệ thường ngày, cần tập trung vào tình cảm, sự tha thứ và khuyên nhủ. Tuy nhiên, cũng có thể chọn cách đối mặt trực diện khi vấn đề cấp bách và đã nhắc nhở nhiều lần.
Mẹo giao tiếp hiệu quả cho xung đột
Lần tới khi bạn đối mặt với xung đột, hãy ghi nhớ những mẹo này về kỹ năng giao tiếp hiệu quả và bạn có thể tạo ra một kết quả tích cực hơn. Đây là cách thực hiện.
1. Tập trung vào từng vấn đề
Một điều thường xảy ra khi ta đang giải quyết một xung đột là ta dễ lôi những vấn đề xung đột khác ra thay vì tập trung giải quyết xung đột hiện tại
Nguyên nhân có thể vì quan hệ giữa bạn và gia đình đang có quá nhiều vấn đề, và mỗi chúng ta đều muốn giải quyết “một lần cho xong”.
Tuy nhiên, cách tiếp cận này thường làm vấn đề rối rắm và khiến việc tìm kiếm điểm chung và giải pháp trở nên khó khăn, Muốn nhanh thì phải từ từ. Chỉ khi tập trung giải quyết từng vấn đề tường tận, ta mới dễ dàng tìm ra khúc mắc và hóa giải những bất đồng.
2. Lắng nghe một cách cẩn thận
Ai cũng nghĩ mình là người giỏi lắng nghe, tuy nhiên thực tế thì không phải vậy.
Khi nghe người khác nói, chúng ta thường có xu hướng không tập trung nghe mà chỉ nghĩ xem sẽ nói gì tiếp khi người kia ngừng nói. Hãy cố gắng để ý xem bạn có làm như vậy vào lần sau khi bạn đang thảo luận hay không.
Ngược lại, giao tiếp lành mạnh phải được diễn ra hai chiều “người nói phải có người nghe”. Điều này tưởng đơn giản nhưng vô cùng khó. Lần tới, khi đang cố gắng giải quyết mâu thuẫn, hãy cố gắng tập trung lắng nghe chứ đừng chủ ý ngắt lời hay ra thế phòng thủ.
Một cách để bạn kiểm tra xem mình có nghe người đối diện không là sau khi nghe, hãy cố tóm lại ý theo cách nói của bạn. Hãy bắt đầu bằng: “Theo con/em/mẹ hiểu, ý của mẹ/anh/con là….? Qua bài tập này, bạn sẽ hiểu họ hơn và họ sẽ sẵn sàng lắng nghe bạn hơn.
3. Đặt mình vào vị trí người khác
Trong một cuộc xung đột, hầu hết chúng ta chủ yếu muốn cảm thấy được lắng nghe và thấu hiểu.
Ta nói rất nhiều về quan điểm của mình để khiến đối phương nhìn nhận mọi thứ theo cách ta muốn. Điều này có thể hiểu được, nhưng quá tập trung vào mong muốn được hiểu của chúng ta trên hết có thể phản tác dụng. Bởi nếu ai cũng chỉ muốn mọi việc được nhìn nhận theo cách của mình, thì cuối cùng chẳng ai chịu hiểu cho nhau.
Vậy nên, hãy cố gắng đặt mình vào vị trí người đối diện. Nếu bạn không "hiểu" quan điểm của họ, hãy đặt thêm câu hỏi cho đến khi bạn làm được. Những người khác có nhiều khả năng sẽ sẵn sàng lắng nghe hơn nếu họ cảm thấy được lắng nghe.
4. Đáp lại lời chỉ trích bằng sự đồng cảm
Khi ai đó chỉ trích bạn, bạn sẽ dễ dàng cảm thấy rằng họ đã sai và trở nên tự ái. .
Dù chỉ trích thường khó nghe và đôi khi bị phóng đại hoặc méo mó qua quan điểm của đối phương, bạn vẫn nên đón nhận nó, không nhất thiết để đồng ý, mà để hiểu. Nếu lắng nghe kỹ, bạn sẽ bóc tách được cả những tâm tư, tổn thương thầm kín của người đối diện mà nếu không để ý sẽ bị bỏ lỡ. Từ đó, việc đồng cảm với nhau sẽ dễ dàng hơn. Ngoài ra, hãy tìm những gì đúng trong những gì họ đang nói; đó có thể là thông tin có giá trị cho bạn.
5. Hãy dám thừa nhận trách nhiệm
Giao tiếp hiệu quả đòi hỏi bạn sẵn sàng thừa nhận khi bạn sai. Khi cả hai cùng thể hiện trách nhiệm của mình khi giải quyết xung đột, họ sẽ tìm kiếm và thừa nhận những lỗi lầm thuộc về phía mình.
Điều này phần nào khiến không khí được giãn ra và thể hiện sự trưởng thành của mỗi người. Nó cũng khuyến khích người còn lại nhìn ra lỗi lầm của mình và hướng cả hai đến một sự đồng cảm và giải pháp chung
6. Hãy gắng diễn đạt mọi việc từ ngôi thứ nhất
Đây là một thủ thuật tâm lý rất tốt để giúp cuộc nói chuyện giảm bớt căng thẳng và người đối diện dễ dàng tiếp nhận ý kiến của bạn hơn. Thay vì dùng các câu từ ngôi thứ hai như “Bạn/mẹ/anh/con sai rồi” hãy bắt đầu bằng “Mình/con/em/mẹ nghĩ rằng con đã sai ở đây”. Bằng cách này, người đối diện sẽ bớt cảm thấy bị tấn công, tự ái mà vẫn hiểu được quan điểm của bạn.
Tìm kiếm sự thỏa hiệp
Thay vì cố gắng "thắng" cuộc tranh cãi, hãy tìm kiếm các giải pháp đáp ứng nhu cầu của mọi người — thông qua sự thỏa hiệp hoặc một giải pháp sáng tạo mới mang lại cho cả hai điều bạn muốn nhất. Sự tập trung này hiệu quả hơn nhiều so với việc một người đạt được thứ họ muốn với chi phí của người kia. Giao tiếp lành mạnh liên quan đến việc tìm ra giải pháp mà cả hai bên đều có thể hài lòng.
NGUỒN
- Arendt JFW, Pircher Verdorfer A, Kugler KG. Mindfulness and leadership: Communication as a behavioral correlate of leader mindfulness and its effect on follower satisfaction. Front Psychol. 2019;10:667. doi:10.3389/fpsyg.2019.00667
- Johnson MD, Lavner JA, Mund M, et al. Within-couple associations between communication and relationship satisfaction over time. Pers Soc Psychol Bull. May 2021. doi:10.1177/01461672211016920
- Overall NC, McNulty JK. What type of communication during conflict is beneficial for intimate relationships?. Curr Opin Psychol. 2017;13:1-5. doi:10.1016/j.copsyc.2016.03.002
